T-Systems-Claim-Logo
Zoeken
Kwaliteitsmedewerker controleert product

De Supply Chain Act: een ware balanceeract voor procurement


04. oktober 2022Gijs Jacobs

Hoge boetes voor mensenrechtenschendingen

Fairtrade is binnenkort geen niche meer voor ontwikkelingshulpverleners, maar een must-have voor het bedrijfsleven. De aankomende Supply Chain Act wetgeving eist dat alle grote organisaties hun leveranciers aantoonbaar op mensenrechtenschendingen screenen en selecteren. Wie die dit niet doet, riskeert van de nationale waakhond een huizenhoge, publiekelijk medegedeelde boete. In Duitsland treedt de wet volgend jaar in werking, Nederland zou al in 2024 kunnen volgen.

Van vrijwillig naar verplicht

Woman checking the supply chain on tablet

Corporate Social Responsibility (CSR) is een bekende term, maar op milieuwetten na kan het bedrijfsleven in de Europese Unie er tot nu toe vooral vrijblijvend navolging aan geven. Het opkomen voor mensenrechten was een inspanning die misschien wel meer voor de marketing- dan voor de inkoopdivisie een must is. 

Dat verandert nu met de Supply Chain Act (SCA), want die verplicht grote organisaties tot een openbare beleidsverklaring voor de bewaking van mensenrechten in het totale inkoopproces. De SCA confronteert een CEO, CFO, Head of Procurement en de legal/compliancy officers met de vraag: neemt uw organisatie en uw leveranciers mensenrechten serieus? Want het betreft nogal wat serieuze zaken: van dwangarbeid, kinderarbeid tot ongezonde arbeidsomstandigheden. Maar ook: hoe transparant is de organisatie daarover en kan de organisatie aan de terugkerende controles voldoen?

CSR aangescherpt

Het totale eisenpakket van de SCA liegt er niet om: bedrijven moeten op maar liefst acht punten in hun inkoopbeleid op mensenrechtenrisico’s in hun Supply Chain controleren. Al deze punten dienen ze in het formele inkoopproces te borgen, evenals bij alle stakeholders binnen en buiten de organisatie bekend te zijn. Voorbeelden zijn verplichte verklaringen waarmee leveranciers zich committeren aan de (vernieuwde) Supplier Code of Conduct, de uitvoering van aantoonbaar risicomanagement en de oplevering en borging van een jaarlijks rapport van de leverancierscontrole. 

De impact van de SCA reikt in 2023 al verder dan Duitsland, want de meeste grote bedrijven met een statutair hoofdkantoor in Duitsland hebben ook vestigingen elders in de wereld die vanzelfsprekend ook aan de wet moeten voldoen. De EU-brede SCA, die over twee tot drie jaar te verwachten is, gaat waarschijnlijk voor zowel grootzakelijk als het mkb gelden. Een verwachte aanvulling op de SCA is de naleving van milieuwetgeving bij leveranciers te screenen – van vervuiling, ontbossing, tot de hele CO2-footprint. Zo krijgt uiteindelijk elk bedrijf in Europa met de strengere eisen aan transparantie te maken en wordt CSR internationaal naar een hoger niveau getild.

Verstrekkende ondernemersrisico’s

Bedrijven die niet op tijd voldoen aan de Supply Chain Act en zodoende geen schendingen van mensenrechten in hun Supply Chain kunnen uitsluiten, nemen onverantwoord grote en verstrekkende risico’s – uiteenlopend van imagoschade tot financiële sancties. Denk hierbij aan boetes tot maar liefst twee procent van de jaarlijkse bedrijfsomzet, zoals dat in het geval van de Duitse SCA vastgelegd is.

De EU-variant op de Duitse SCA, die de Nederlandse autoriteiten zullen gaan toepassen, doet waarschijnlijk nog een schepje boven op het boetebedrag dat ze in Duitsland gaan hanteren. De indirecte financiële schade kan zelfs een veelvoud zijn hiervan, bijvoorbeeld omdat bedrijven tot drie jaar lang kunnen worden uitgesloten van tenders of aandelenbeurzen. Als bij een audit blijkt dat uw bedrijf op basis van incorrecte data rapporteert, komt ook de kredietwaardigheid van uw bedrijf in gevaar.

Professionele systemen vereist

De conclusie is duidelijk: met een EU-brede Supply Chain Act in zicht voor 2024, moet een Nederlands bedrijf ook snel de due diligence van zijn leveranciers naar een hoger niveau tillen. Een kritische beoordeling – niet eenmalig maar structureel – van ál uw leveranciers is namelijk een enorm data- en capaciteitsvraagstuk. Daarom is slimme automatisering op dit vlak aan te raden. 

Mijn advies: maak dit onderwerp tijdig bespreekbaar in de organisatie, pas het inkoopproces aan, kies voor een duurzame oplossing en stap tijdig over op professionele systemen voor de beoordeling van leveranciers. Alleen dan weet u zeker dat uw bedrijf de nodige stappen maakt om nu en later te voldoen aan de SCA. In onze whitepaper over de Supply Chain Act leest u meer over de nieuwe wet.

Supply Chain Act: the Facts

De Supply Chain Act verplicht ondernemingen om met betrekking tot hun bedrijfsactiviteiten de risico's van schendingen van mensenrechten, evenals gezondheidsrisico’s, te identificeren, te stoppen, te vermijden of te minimaliseren.

Bij het beschermen van mensenrechten en milieu kunnen we de volgende categorieën onderscheiden:

Kinder- en gedwongen arbeid

Bescherming mensenrechten en milieu

• Slavernij

• Beperking van vrijheid van vereniging

• Discriminatie

• Onvoldoende aandacht voor de arbeidsveiligheid en -gezondheid

• Blootstelling aan bepaalde chemicaliën


Voor het identificeren en managen van onverantwoorde risico’s moeten beleidsmatig in feite vier processen veilig gesteld worden:


  1. Het opzetten van een risk management systeem, mbt het identificeren en wegen van risico’s, alsmede in staat zijn om op te treden en maatregelen te nemen
  2. Het controleren van de effectiviteit van het risk management systeem
  3. Het realiseren en activeren van een klachtenprocedure
  4. Transparantie over de processen en resultaten in bedrijfsrapportages


De eerste EU-markt met deze wetgeving

Duitsland is het eerste EU-land die de Supply Chain Act in de praktijk brengt. Daarbij geldt de volgende boeteregeling:

  • Boetes & sancties van ten minste 100.000 euro
  • Boetes tot 2% van de wereldwijde jaaromzet
  • Tot 3 jaar uitsluiting van aanbestedingen voor overheidsopdrachten
  • Vanaf 2023 geldt de wet voor ondernemingen met minimaal 3.000 medewerkers
  • Vanaf 2024 geldt de wet voor ondernemingen met minimaal 1.000 medewerkers

In Duitsland houdt het Federaal Bureau voor Economische Zaken en Export (BAFA) toezicht en handhaaft eveneens de naleving.

Whitepaper: de Supply Chain Act en corporate due diligence

Grote bedrijven moeten in de nabije toekomst dagelijks hun due diligence kunnen doen rond schendingen van mensenrechten. Over wat voor schaal en context praten we precies?

Informatie over de auteur
Gijs Jacobs

Gijs Jacobs

Head of Procurement Benelux, T-Systems Nederland B.V.

Alle artikelen en het profiel van de auteur
Do you visit t-systems.com outside of Netherlands? Visit the local website for more information and offers for your country.